Lajme flash
Rubio nis turneun në Gjirin Persik për t’i forcuar aleancat, pas armëpushimit të brishtë SHBA-Iran
23 Qershor 2026, 23:29 / BOTA
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, mbërriti në Abu Dabi më 23 qershor, duke nisur një turne të rëndësishëm në vendet e Gjirit Persik, me synimin për t’i qetësuar aleatët më të ngushtë arabë të Uashingtonit, pas një marrëveshjeje të brishtë armëpushimi mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, e cila ka ngritur dyshime të reja rreth sigurisë rajonale dhe synimeve të ardhshme të Teheranit.
Rubio zbriti në Aeroportin “Al Bateen”, para takimeve me udhëheqësit e Emirateve të Bashkuara Arabe, Kuvajtit dhe Bahrejnit gjatë dy ditëve të ardhshme, në një kohë kur kryeqytetet e Gjirit po e vlerësojnë ndikimin e marrëveshjes së ndërmjetësuar nga SHBA për uljen e tensioneve me Iranin.
Vizita vjen në një kohë të ndërlikuar për rajonin. Edhe pse eksportet e naftës dhe trafiku detar nëpër Ngushticën e Hormuzit kanë filluar të kthehen në normalitet pas disa ditësh ndërprerjesh, tensionet mbeten të larta.
Zyrtarët iranianë i kanë akuzuar disa shtete të Gjirit se kanë lehtësuar në heshtje operacionet ushtarake amerikane gjatë përplasjeve të fundit, ndërsa njëkohësisht kanë sinjalizuar se do të vazhdojnë të kërkojnë kufizim të pranisë ushtarake amerikane në rajon.
Për monarkitë e Gjirit, të cilat prej kohësh janë të shqetësuara nga ndikimi rajonal i Iranit, misioni i Rubios është njëkohësisht diplomatik dhe strategjik: t’i sigurojë aleatët se zotimet e Uashingtonit për sigurinë e tyre mbeten të pandryshuara, teksa po fillojnë të shfaqen konturet e një mirëkuptimi të mundshëm afatgjatë me Teheranin.
“Duam të dëgjojmë mendimin e tyre”
Duke folur me gazetarët pas mbërritjes, Rubio theksoi se fokusi i menjëhershëm i Uashingtonit është konsultimi dhe jo bindja e partnerëve.
“Kemi marrëdhënie dhe partneritete afatgjata me tri vendet që po i vizitoj”, tha Rubio, duke veçuar Emiratet e Bashkuara Arabe si një nga partnerët më të fortë të SHBA-së gjatë muajve të fundit.
“Në të vërtetë jemi këtu më shumë për t’i dëgjuar ata sesa për të folur. Duam t’i dëgjojmë mendimet e tyre dhe të sigurohemi që pikëpamjet e tyre të merren parasysh në çdo vendim që marrim”, i tha ai korrespondentit të Radios Evropa e Lirë (RERL).
Me këto komente, duket se ai synon t’i zbusë shqetësimet e aleatëve të Gjirit, të cilët druhen se korniza e armëpushimit SHBA-Iran mund ta fuqizojë Teheranin ose t’i lërë të pazgjidhura çështje kyç, si programet e raketave balistike, milicitë aleate të Iranit dhe siguria detare.
Rubio pranoi se, megjithëse tani ekziston një “kornizë” diplomatike, ajo ende nuk është e përfunduar.
“Kjo është një çështje që vazhdon prej 47 vjetësh”, tha ai. “Ideja se mund të zgjidhet brenda një dite e gjysmë nuk besoj se është promovuar nga dikush”.
Ai shtoi se ditët e fundit është krijuar një “bazë e mirë” për përparim, por se “mbetet ende shumë punë për t’u bërë”.
Trysnia ndaj Iranit për zbatimin e marrëveshjeve
Rubio kundërshtoi gjithashtu deklaratat iraniane që vënë në dyshim zotimet e bëra gjatë bisedimeve në Zvicër, duke thënë se Uashingtoni e di qartë se çfarë ka pranuar Teherani.
“Ne e dimë se për çfarë janë pajtuar ata”, tha Rubio. “Tani, ose do ta zbatojnë ose jo. Dhe, nëse nuk e bëjnë, presidenti do të duhet të marrë disa vendime”.
Ky paralajmërim nënvizon pasigurinë që vazhdon të ekzistojë rreth një prej elementeve më të debatueshme të kornizës së armëpushimit: mekanizmat e inspektimit dhe verifikimit.
Zyrtarët iranianë deklaruan më 22 qershor se ende nuk ishte arritur një marrëveshje përfundimtare mbi protokollet ndërkombëtare të inspektimit, duke kundërshtuar kështu deklaratat e mëparshme të nënpresidentit amerikan, JD Vance.
Rubio nuk dha detaje mbi opsionet e mundshme të zbatimit, por sugjeroi se respektimi i angazhimeve do të përcaktojë nëse diplomacia mund të ecë përpara.
Raketat dhe pikat e nxehta rajonale
Një shqetësim qendror për aleatët e Gjirit mbetet nëse rrjeti rajonal i grupeve aleate të Iranit – përfshirë Hezbollahun dhe Hamasin – do të trajtohet në kuadër të memorandumit të mirëkuptimit.
Rubio tha se këto çështje do të bëhen në mënyrë të pashmangshme pjesë e negociatave.
“Nuk mund të ketë fund të armiqësive dhe konflikteve në rajon për sa kohë që grupet aleate të Iranit lëshojnë raketa dhe dronë nga Iraku dhe marrin pjesë në aktivitete terroriste”, tha ai.
Sipas tij, edhe pse disa nga këto çështje nuk përfshihen drejtpërdrejt në kornizën aktuale të armëpushimit, ato janë të pandashme nga çdo përpjekje më e gjerë për paqe.
Rubio konfirmoi gjithashtu se e ardhmja politike e Libanit do të trajtohet veçmas nga bisedimet me Iranin, duke theksuar angazhimin e drejtpërdrejtë të SHBA-së me Qeverinë e Bejrutit.
“E ardhmja e Libanit u përket qytetarëve libanezë përmes qeverisë së tyre sovrane dhe të zgjedhur”, i tha ai REL-it.
Komentet e tij vijnë në një kohë kur zyrtarë libanezë dhe izraelitë po zhvillojnë bisedime paralele në Uashington, një shenjë e diplomacisë më të gjerë rajonale që po zhvillohet paralelisht me procesin e dialogut me Iranin.
Siguria në Ngushticën e Hormuzit rikthehet në qendër të vëmendjes
Turneu i Rubios në Gjirin Persik pritet të fokusohet gjithashtu në sigurinë detare, pas kërcënimeve të fundit nga elementë të linjës së ashpër në Iran për të penguar trafikun në Ngushticën e Hormuzit – rruga më jetike për kalimin e naftës në botë.
I pyetur nga REL-i nëse SHBA-ja dhe aleatët e saj mund të garantojnë lirinë e lundrimit atje, Rubio e paraqiti çështjen si një problem të së drejtës ndërkombëtare.
“Kjo është një rrugë ujore ndërkombëtare”, tha ai. “Asnjë shtet nuk lejohet të vendosë tarifa apo pagesa për kalimin në një rrugë ujore ndërkombëtare. Kjo është e drejta ndërkombëtare ekzistuese dhe ne presim që kështu të vazhdojë të jetë”.
Kjo deklaratë ka gjasa t’i qetësojë vendet prodhuese të naftës në Gjirin Persik, ekonomitë e të cilave varen nga rrjedha e pandërprerë e transportit detar.
Megjithatë, analistët thonë se pyetja më e madhe mbetet ende pa përgjigje: a mund të shndërrohet korniza e armëpushimit në një marrëveshje të qëndrueshme sigurie për rajonin, apo thjesht po pezullon përkohësisht një përballje më të madhe?
Tani për tani, turneu i Rubios në vendet e Gjirit duket se synon t’i mbajë aleatët arabë të Uashingtonit të koordinuar, ndërsa kjo pasiguri po vazhdon./REL
Po ndodh...
ide
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128