''Sot një ministër, nesër kryeministri...''/ Media turke: Hetimet e SPAK sollën riformatimin e qeverisë Rama

Nga një distancë, duket procedurale.
Një riformatim kabineti.
Një portofol i ricaktuar.
Një zëvendëskryeministër i ri.
Gjuha është menaxheriale.
E përgjegjshme. E qetë.
Por politika nuk ka të bëjë me dokumente. Ka të bëjë me pushtetin, kush e ushtron, kush e kufizon dhe kush, në fund, e përkul.
Vendimi për të zëvendësuar Belinda Balluku, sado i paraqitur me mjeshtëri si pjesë e një riformatimi më të gjerë, ishte një lëshim. Dhe nuk ka mënyrë elegante për ta maskuar këtë fakt.
Balluku u pezullua, jo u dënua. Asnjë vendim gjykate nuk e detyroi largimin. Asnjë aktakuzë e testuar në procedura kundërshtuese nuk kërkoi ndërprerje të menjëhershme politike.
Vetë afati kohor i hetimit sugjeron se çdo përballje në sallën e gjyqit mbetet e largët.
Lëvizja nuk ishte kushtetuese e pashmangshme.
Ishte politikisht reaguese.
Dhe ky dallim ka rëndësi.
Po rritet një shqetësim që nuk mund të hidhet poshtë si paranojë partiake—se Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka operuar me një prag shqetësuesisht të ulët provash në raste të profilit të lartë. Dyshimi paraprak, ambicia prokuroriale dhe sinjalizimi publik shpesh kanë mjaftuar për të shkaktuar pasoja politike përpara se standardet ligjore të testohen me rigorozitet.
Në çdo demokraci funksionale, hetimet janë të nevojshme. Por hetimet nuk janë vendime. Dhe kur pragu për nisjen e çështjeve politikisht shpërthyese duket i kalibruar për maksimum ndërprerjeje dhe jo maksimum prove, prokurorët pushojnë së qeni thjesht aktorë ligjorë. Ata bëhen aktorë politikë—qoftë me qëllim apo si efekt strukturor.
Kjo është shqetësuese.
Sepse kur akuza bëhet dënim, pezullimi bëhet fjali. Dhe kur qeveritë ristrukturohen në pritje të presionit prokurorial e jo të përfundimit gjyqësor, balanca kushtetuese fillon të anohet.
Shtoji kësaj një realitet më të pakëndshëm: disa aktorë ndërkombëtarë, të mbështjellë me gjuhën e reformës dhe sundimit të ligjit, kanë treguar një oreks për ndikim që shkon përtej mbikëqyrjes drejt leverdisë. Presioni i jashtëm, i përforcuar përmes kanaleve institucionale dhe sinjalizimeve diplomatike, mund të kalojë lehtësisht nga partneritet në arbitrazh pushteti.
Në atë pikë, pyetja pushon së qeni ligjore. Bëhet ekzistenciale.
A bëhet fjalë për llogaridhënie, apo për kontroll?
Nëse vrulli prokurorial, i përforcuar nga presioni i jashtëm, bëhet mekanizmi përmes të cilit dobësohet gradualisht udhëheqja e zgjedhur, atëherë vullneti demokratik i shprehur në kutinë e votimit po anashkalohet në mënyrë indirekte.
Jo nga votuesit.
Nga procesi.
Nuk ka zbukurim për këtë.
Riformatimi ishte një lëshim. Sinjalizoi se presioni funksionon. Demonstroi se përshkallëzimi institucional prodhon ndryshim strukturor. Dhe kjo ndodhi në fillim të një mandati të rinovuar—një mandat që supozohej të konsolidonte autoritetin, jo ta rikalibronte atë.
Pushteti rrallë ndalet te lëshimi i parë.
Pasi pranohet logjika e primatit gjyqësor mbi legjitimitetin elektoral, fundi është i parashikueshëm. Sot, një ministër. Nesër, një figurë partie. Përfundimisht, vetë kryeministri.
Nëse objektivi përfundimtar—i nënkuptuar apo i shprehur—është rrëzimi i kreut të qeverisë përmes konsumimit gjyqësor dhe jo përmes humbjes elektorale, atëherë nuk po operojmë më brenda një tensioni të shëndetshëm demokratik. Po dëshmojmë një transferim të ngadaltë të sovranitetit nga votuesit drejt aktorëve institucionalë, llogaridhënia e të cilëve është shumë më pak e drejtpërdrejtë.
Ky nuk është argument kundër ligjit.
Është argument kundër çekuilibrit.
Nëse shkelja provohet në gjykatë, pasojat duhet të pasojnë. Por qeveritë nuk duhet të ristrukturohen paraprakisht në fazën hetimore thjesht për të demonstruar përputhje me presionin, qoftë të brendshëm apo ndërkombëtar.
Autoriteti, sapo cënohet me hapa të vegjël, rrallë rikuperohet plotësisht.
Prandaj le të flasim qartë.
Ky duhet të jetë lëshimi i fundit.
Ose kryeministri qeveris sipas kushteve të tij vendos pragun e pasojës politike te përfundimi gjyqësor dhe jo te sugjerimi hetimor, ose duhet të japë dorëheqjen tani dhe t’ia kursejë vendit një dramë të zgjatur në të cilën autoriteti i zgjedhur gërryhet hap pas hapi.
Sepse nuk ka terren të mesëm mes qeverisjes dhe të qeverisurit nga forca që nuk i kontrollon.
Në politikë, dobësia është kumulative.
Lëshimet grumbullohen. Dhe sapo kundërshtarët, institucionalë apo të tjerë, ndjejnë cenueshmëri, ata nuk tërhiqen.
Ata përparojnë.
Nuk ka zbukurim për këtë.
Qëndro dhe vendos vijën.
Ose hap krahun./Përktheu Alfapress.al, artikulli i medias turke Turkiye Today
Po ndodh...
Gjermania, “mallkimi” i Ramës dhe Berishës
ide
Korrupsioni - mënyra jonë e jetesës
Drejtësi “cilësore” për pushtetarët, por jo për qytetarët
Fallxhorët e Medias
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128